Makale No. 6, 1991
"Ve Avram'ın sığırlarının çobanları ile Lut'un sığırlarının çobanları arasında bir tartışma oldu" diye yazar (Yaratılış 13:7). Baal HaSulam bu konuda, "sığır "ın "mal" anlamına geldiğini, tartışmanın İbrahim'in sığırlarının çobanları arasında olduğunu söyledi ve şöyle dedi: "Av-Ram [Yüce-Baba] olarak kabul edilen manevi mallarla -ki bu özellikle mantık ötesi olan Ram [yüksek] niteliği anlamına gelir- nasıl ödüllendirilebiliriz, çünkü İbrahim niteliği inancın Av'ıdır [babasıdır].
Av-Ram, isteyeceği anlamına gelir-Av, Ava [istedi] kelimesinden gelir, "Onları göndermeyi Ava [istemedi]" gibi. Ram yukarıda anlamına gelir. Yani Avram, insanın içinde var olan ve "alma arzusu" olarak adlandırılan arzunun ve insanın içinde var olan ve "ne yaptığını bilme ve anlama arzusu ve inanmak istememe" denilen arzunun üzerine çıktı. Avram bu ikisinin, yani aklın ve kalbin üzerine çıktı. Buna "çoban" denir, çünkü ancak bu şekilde kendisini yönlendirmek ister.
"Lut'un sığırlarının çobanları" için durum böyle değildir. Lut, "lanet" kelimesinden gelen Alma DeEtlatia [Aramice: lanetli dünya] anlamına gelir, alma arzusuna atıfta bulunur, bu da yılan, yani kendisi için alma arzusudur. Lut yılan niteliği için bir araçtır. Onlar Yaradan yaratılanları bu şekilde yarattığı için -kendileri için alma arzusuyla- gidip kendimizi memnun etmemiz gerektiğini söylerlerdi. Yoksa alma arzusunu yaratmazdı, zira kim dünyada bir şeyi kullanmamak amacıyla yaratır ki? Dolayısıyla, içimizde alma arzusu yarattığına göre, bunun için çalışmalıyız ki alma arzusu tatmin olsun. Aksi takdirde, Yaradan'ın onu boşuna yarattığı düşünülür.
Bu nedenle, çalışma söz konusu olduğunda, Avram ve Lut aynı bedenin içindeki niteliklerdir. Bedende bir anlaşmazlık vardır: Bazıları Avram gibi düşünür, bazıları da tam tersini düşünür ve Lut'un tarafını tutar. Bu nedenle, bir kişinin çalışmada nasıl davranması gerektiği konusunda aralarında bir tartışma vardır. Yani, insanın çalışması Yaradan'ın rızası için mi olmalıdır ve bunu başarmak için kişi mantığın üstüne çıkmalıdır, ki bu Av-Ram niteliğidir, yoksa mantığın içinde mi olmalıdır, ki bu kişinin kendi iyiliği için alma arzusudur ve üzerinde bir Tzimtzum [kısıtlama] ve gizlilik olduğu için, bu niteliğe hiçbir zevk ve hazzın olmadığı yerde - yaratılış düşüncesinde olduğu gibi, ki oraya girebilir - bir lanet olan Lot denir ve bu, ışıktan yoksun boş bir alan olarak kalır.
Çalışmada, "çoban", İsrail halkına inanç niteliğiyle rehberlik eden Musa'nın "sadık çoban" olarak adlandırılmasında olduğu gibi, nasıl davranılması gerektiği konusunda bir rehber anlamına gelir. Lut ve Avram, kişideki iyi eğilim ve kişideki kötü eğilim anlamına gelir.
Yukarıdakilere göre, Zohar'ın söylediklerini yorumlamalıyız (Lech Lecha, Madde 162), "'Avram'ın sığır, gümüş ve altın yükü çok ağırdı. 'Çok ağır' doğudan, yani Tiferet'ten demektir. 'Sığırlarla' batıdan, yani Malhut'tan demektir. 'Ve gümüş güneyden, Hohma'dan ve 'altın' kuzeyden, Bina'dan demektir."
Çalışmada bunu anlamamız gerekir. Doğu ve batının iki zıt kutup olduğu bilinmektedir. Doğu, gün doğumu gibi parlayan şey anlamına gelir ve batı bunun tam tersidir, yani parlamayan şey anlamına gelir. Güneşin battığı ve parlamadığı yer batıdır. Tiferet olan orta çizgi her şeyi içerir. Bu nedenle "doğu" olarak adlandırılır, zira o aydınlatır çünkü tüm çizgilerden ortaya çıkan çalışmanın tamamını içerir.
"Cennetin krallığı" olarak adlandırılan batı için durum böyle değildir. Cennetin krallığını "tüm kalbimiz ve tüm ruhumuzla" kabul etmeliyiz, O ruhumuzu alıp götürse bile. Ayrıca, "inanç" olarak adlandırılan cennetin krallığını, sevgiyle üstlenmeliyiz, şöyle yazıldığı gibi (Madde No. 4, Tav-Şin-Nun-Alef), kişinin hiçbir canlılığı olmasa bile, ki buna "ruhunu alsa bile" denir, bu kişinin hiçbir canlılığı olmadığı anlamına gelir. Buna "batı" denir, yani aydınlatmaz. Yine de kişi mantık ötesi bir inanç içinde olmalıdır.
Buna "sığır" denir ve bununla "Avram'ın sığırlarının çobanları" olarak adlandırılan manevi mülkleri satın alırız. Başka bir deyişle, özellikle mantık ötesi inanç yoluyla, yani kişi bu yolda karanlık hissetse bile ve eğer Malhut gizlenerek değil de açıkça aydınlatmış olsaydı ve beden Yaradan'ın yüceliğini hissetseydi, kişi daha ileriye gitmesinin daha kolay olacağını ve her zaman çalışma durumunda olmakla ödüllendirileceğini ve hiçbir düşüş yaşamayacağını anlasa bile, yine de mantık ötesine geçmeyi seçer. Buna "Avram'ın sığırlarının çobanları" denir. Bu "batı" olarak adlandırılır, yani kendisi için parlamasa bile, sanki her şey onun için açık bir şekilde aydınlanmış gibi, tüm gücüyle devam eder.
"Avram çok ağırdı" yani doğu, orta çizgi olan Tifferet diye yazılmasının anlamı budur. "Doğu" denmesinin nedeni, orta çizginin kişinin yaptığı tüm çalışmayı içermesi ve onun tarafından tatlandırılmış olmasıdır, zira kişi yapılması gereken tüm çalışmayı zaten yapmıştır ve ışık orada bir şekilde parlamaktadır. Bu yüzden doğuya "çok ağır" denir, çünkü Efendinin ihtişamı, yani Yaradan'ın yüceliği ve önemi zaten çok fazla ifşa olmuştur, bu da o zaman Yaradan'ın ışığının parladığı anlamına gelir.
Bu nedenle, (Madde No. 4, Tav-Şin-Nun-Alef'te) açıkladığımız gibi, " Kim ki onurdan kaçar, onur onu kovalar" olarak kabul edilir. Başka bir deyişle, kişi "birbirini inkâr eden iki yazı" olarak adlandırılan iki çizgi arasındaki anlaşmazlığı geçtikten sonra, Yaradan'ın ihtişamının ifşa olduğu ve parladığı orta çizgi ile ödüllendirilir. Buna Tiferet, yani "doğu" denir.
Ancak, asıl çalışma batıdadır. Çalışmanın yeri burasıdır çünkü kişi hala yükselişlerin ve düşüşlerin olduğu karanlık bir koşulda olduğunda, tüm gizlilikler bu yerde olduğundan, "batı" olarak adlandırılır. "Batı" cennetin krallığına işaret eder ve genel olarak Malhut "inanç" olarak adlandırılır ve Zohar'da Malhut'un "iyilik ve kötülük ağacı" olarak adlandırıldığının yazıldığı gibi, iyilik ve kötülük meselesi orada gerçekleşir. Kişi ödüllendirilirse, o iyidir ve kötülük gizlenir. Eğer ödüllendirilmezse, iyilik gizlenir ve kötülük dışa doğru ifşa olur ve dışarıda olan her şey hükmeder.
Bu nedenle "batı" "sığır" olarak adlandırılır, zira kişinin edinmesi gereken ana mülk budur, ki bu da cennetin krallığıdır. Kişi buna, yani " inanç " olarak adlandırılan Malhut'a sahip değilse, o zaman hiçbir şeye sahip değildir. Bu nedenle Malhut'a "sığır" denir, şöyle yazıldığı gibi, " Avram sığırlar yüzünden çok ağırdı." Bu nedenle sığıra Malhut ve batı denir, zira "Bilgeliğin başlangıcı, Yaradan korkusudur" diye yazıldığı üzere, Keduşa'nın [kutsallığın] tüm mülkiyeti buradan başlar.
"Gümüş güneyden Hohma'dan gelir" sözlerinin anlamı budur, bilgelerimizin şöyle dediği gibi, "Bilge olmak isteyen güneye gitmelidir", bu da kişi vermek ve ihsan etmek istediğinde, Hesed'in [Hasadim'in tekili] "sevgi" olarak adlandırıldığı Hasadim [merhametler] kıyafetiyle ödüllendirilmesi anlamına gelir. Kişi O'nun huzurunda iptal olmak ister ve buna Kisufin [özlem] kelimesinden gelen "gümüş" denir, şöyle yazıldığı gibi, "Ruhum arzuladı ve aynı zamanda özlem duydu." "Güney" kişinin hiçbir şeye ihtiyacı olmadığında ve tek tutkusu Yaradan hakkında tutkulu olmak olduğunda, sağ, bütünlük anlamına gelir. Kişinin kendisi hakkında hiçbir düşüncesi yoktur ve ancak sağ safhasından sonra Bina adı verilen sol ile ödüllendirilebiliriz.
"Kuzeyden gelen altınla, Bina" ifadesinin anlamı budur. "Altın", yazıldığı üzere "Altın kuzeyden gelir" anlamına gelir. Altın, Hohma olmaya geri dönen Bina olarak kabul edilir. Ayrıca, "Bilgelik alçakgönüllüler içindir" diye yazılmıştır, yani Hohma [bilgelik], Bina'da kıyafetlenerek ve Hasadim giysisi olmaksızın görünmeyerek "alçakgönüllülük" olarak adlandırılan Hasadim giysisinde kıyafetlenmelidir.
Mesele şudur ki, Hohma'nın alma kapları içinde kıyafetlendiği bilinmektedir. Bu nedenle, alma kaplarının her zaman ihsan etmek için çalışması amacıyla muhafaza edilmesi gerekir. Dolayısıyla, kişi, alma kaplarını kullandığı için, koruma gereklidir. Bu nedenle Hasadim genişletilmelidir, çünkü bu ihsan etme kaplarında parlayan ışıktır. Bu sayede, Hohma ışığı ihsan etme niyetiyle kaplarda parlayabilir.
Bu yüzden güneyin Hohma olduğunu söylemişlerdir, bu da bilge olmak isteyen kişinin güneye gitmesi gerektiği anlamına gelir. Bilgeliğin kendi içinde kalmasını ve ayrılmamasını isteyen kişi güneye, yani "Ruhum arzuladı ve aynı zamanda özlem duydu" sözlerinden "özlem" olarak adlandırılan Hesed'e ihtiyaç duyar. Hohma ve Bina demek olan bu ikisi, "doğu", Tifferet denilen ve her şeyin dahil olduğu orta çizgiyi aydınlatır. Ancak çalışmanın özü, batıda başlar ki bu da Malhut olarak kabul edilen "sığır" denen Malhut'un niteliği ve "batı "dır.
"Batı" ve "sığır" olarak adlandırılan Malhut ile ilgili olarak, çalışmanın sırasının cennetin krallığı ile başladığını bilmeliyiz. Her Mitzva'dan [emir/iyi iş] önce, kişi Yaradan'ın dünyayı iyi ve iyilik yapan bir şekilde yönettiğine inandığı " inanç" olarak adlandırılan göklerin krallığının yükünü üstlenmelidir. Bu nedenle kişi O'nu kutsar.
Bilgelerimizin şöyle dediği gibidir: "Kişi her zaman Yaradan'a övgüde bulunmalı ve sonra dua etmelidir." Şunu sormalıyız: Kişinin Yaradan'a yapması gereken övgü nedir? Cevap şudur: Kişi Yaradan'a, O'nun dünyayı iyi ve iyilik yapan bir şekilde yönettiğine inandığını söylediği için, buna "Yaradan'ı övmek" denir. Sonrasında dua etmelidir.
Baal HaSulam bu konuda şöyle der: Kişi dostundan bir şey istediğinde, sıralama şöyledir: 1) Kişi dostunun kendisinden istediği şeye sahip olduğunu bilir ve 2) Dostu iyi kalplidir ve iyilik yapmayı sever. Bu durumda, dostundan bir şey istemek yerinde olur.
Dolayısıyla, kişi Yaradan'dan kendisine istediğini vermesini istediğinde, Yaradan'ın kendisine istediğini verebileceğine ve O'nun iyi ve iyilik yapan olduğuna inanmalıdır. Bu nedenle, insanın çalışmasının başlangıcı Yaradan'a övgüyü tesis etmektir, bu da O'nun iyi ve iyilik yapan olduğuna inanmak anlamına gelir, beden söylediklerine katılmasa ve bunun sadece sözde bir hizmet olduğunu görse bile. O zaman, kişi mantık ötesi inanmak istediğini ve en azından inanılması gereken şey hakkında gerçeği bildiği için mutlu olduğunu söylemelidir.
Söylediği bu sözler zorunlu olsa da, yani beden onun söylediklerini kabul etmeyecek olsa da, ağzıyla hakikat sözlerini söyleyebildiği için bundan da mutludur.
"Ve sonra dua et" demek, kişi Yaradan'ın övgüsünü, Yaradan'ın dünyayı iyi ve iyilik yapan bir şekilde yönettiğini kabul ettiğinde, eğer bu mantık dahilinde olsaydı, elbette mutlu olurdu demektir. Ama bu sadece mantık ötesi olduğu için, zorunlu olmasına rağmen, yine de bazen Yaradan'a bunun gerçekten böyle olduğuna inanma gücü vermesi için dua etme gücüne sahiptir ve Yaradan'ın ona sadece iyilik yapmasıyla tüm gün Yaradan'a övgüde bulunabilecektir.
Bu çalışmada yükselişler ve düşüşler vardır. Kişi kalpteki noktaya sahip olduğuna inanmalıdır ki bu da parlayan bir kıvılcımdır. Ancak bazen bu sadece siyah bir noktadır ve parlamaz. Bu kıvılcımı her zaman uyandırmalıyız çünkü bazen bu kıvılcım kendi kendine uyanır ve kişideki bir eksikliği ortaya çıkarır; kişi maneviyata ihtiyacı olduğunu, çok materyalist olduğunu hisseder ve bu koşullardan çıkmasını sağlayacak bir amaç görmez.
Bu kıvılcım ona huzur vermez. Tıpkı maddesel bir kıvılcımın aydınlatamayacağı, ancak kıvılcımı kullanarak kişinin bir şeyleri aydınlatabileceği, böylece kıvılcımın dokunduğu şeyler aracılığıyla büyük bir ateşin tutuşabileceği gibi. Aynı şekilde, insanın kalbindeki kıvılcım da parlayamaz ama bu kıvılcım onun eylemlerini aydınlatabilir, böylece eylemler aydınlanır çünkü kıvılcım onu çalışmaya iter.
Ancak bazen kıvılcım söner ve parlamaz. Bu, çalışmanın ortasında olabilir ve bu, kişinin yol kazası geçirmesi olarak kabul edilir. Başka bir deyişle, çalışmanın ortasında başına bir şey gelmiş ve bulunduğu durumdan aşağı inmiş ve bilinçsiz kalmıştır. Artık gerçekte maneviyat olduğunu bilmiyordur, her şeyi unutmuştur ve tüm duyularıyla birlikte maddesel dünyaya girmiştir.
Ancak bir süre sonra kendine gelir ve maddesel dünyada olduğunu görür ve bir kez daha yukarı tırmanmaya başlar, yani manevi eksikliği hissetmeye başlar. Sonra, bir kez daha, Yaradan'a yaklaşmak için bir dürtü alır.
Daha sonra, bir kez daha derecesinden aşağı iner ama her seferinde kıvılcımını Keduşa'ya [kutsallığa] yükselttiğine inanmalıdır. Her ne kadar bulunduğu dereceden indiğini ve çalışmasının başlangıcında bulunduğu yere geri düştüğünü görse de, yine de her seferinde yeni kıvılcımlar yükseltir. Yani, her seferinde yeni bir kıvılcım yükseltir.
"Zohar Kitabı'na Giriş "te (Madde 43) şöyle der: "İnsan doğduğunda, hemen bir Keduşa'nın Nefeş'ine [ruhuna] sahip olur. Ancak gerçek bir Nefeş'e değil, onun Ahoraim'ine, Katnut [küçüklük/bebeklik] sırasında 'nokta' olarak adlandırılan ve insanın kalbinde kıyafetlenen son idrakine sahiptir."
Henüz karanlıkta olan bu "noktanın" her seferinde kişinin kalbini arındırma çalışmasına göre ortaya çıktığını ve parladığını yorumlamalıyız. O zaman, nokta parlamaya başlar. Bu demektir ki, kişi düşüşten sonra bir kez daha yükselmeye başladığı her seferinde, bunun bir önceki yükseliş sırasında sahip olduğundan yeni bir idrak olduğuna inanmalıdır, çünkü bunu zaten Keduşa'ya yükseltmiştir. Böylece her seferinde yeni bir anlayışı başlatmış olur.
Her başlangıçta kişi cennetin krallığını kabul etmeye yeniden başlamak zorunda olduğundan, dün Yaradan'a inancı olması yeterli değildir. Bu nedenle, cennetin krallığının her kabulü yeni bir anlayış olarak kabul edilir. Bu demektir ki, şimdi cennetin krallığından yoksun boş bir alanın bir kısmını alır ve o boş yeri kabul eder ve cennetin krallığı ile doldurur. Bundan şu sonuç çıkar ki, o boş yeri alıp cennetin krallığıyla doldurmadan önce var olmayan yeni bir şeyi şimdi tasnif etmiştir. Bu, Keduşa'ya yeni bir kıvılcım yükseltmek olarak kabul edilir. Son olarak, tüm yükselişlerden, her zaman boş alandan Keduşa'ya kıvılcımlar yükseltir.
Dolayısıyla her düşüşte yeni bir başlangıca ulaşır ve yeni kıvılcımlar yükseltir. Bu nedenle, bir kişi düşüşleri olduğunu gördüğünde, ilerlemediğini görse bile mücadeleden kaçmamaya dikkat etmelidir. Aksine, her seferinde yeniden başlamaya çalışmalıdır. Demek ki, yükselmeye başlaması önceki derecesine geri döndüğü anlamına gelmez. Bu, yaptığı çalışmayla hiçbir şey yapmadığı anlamına gelir zira şu anda önceki seviyesine yükseldiğini düşünmektedir. Aksine, bunun yeni bir idrak olduğuna, özüne ait kıvılcımları yükseltene kadar her seferinde farklı kıvılcımlar yükselttiğine inanmalıdır.
Yukarıdakilere göre, bilgelerimizin söylediklerini yorumlamalıyız (Bava Metzia, Bölüm 7), "Elazar, 'Böylece, erdemliler az konuşur ve çok şey yapar ve günahkârlar çok konuşur ve az bile yapmazlar' dedi."
Çalışmadaki "günahkârlar" ve "erdemliler" ile ilgili olarak, Yaradan'ın rızası için Tora ve Mitzvot'u yerine getirmek isteyen herkese çalışmadaki "erdemliler" denildiğini, yani onların erdemli olmak istediklerini yorumlamalıyız. Buna karşılık, Tora ve Mitzvot'u Yaradan'ın rızası için yerine getirmeyenler, Yaradan'la form eşitsizliği içinde olduklarından, çalışmada "günahkâr" olarak adlandırılırlar. Bu nedenle, kötü olarak kabul edilirler (ancak halk arasında onlar da erdemli olarak görülür).
Genel halk tarzında çalışanlar arasında, örneğin, bir kişi kırk yaşına geldiğinde, Bar Mitzva [13 yaş] zamanından beri, yani on üç yaşından kırk yaşına gelene kadar, 27 yıllık Tora ve Mitzvot'a sahip olduğunu bilir. Bundan da çok şey sahibi olduklarını söyledikleri sonucu çıkar. "Çok konuşmak" bu anlama gelir. Başka bir deyişle, çok fazla Tora ve Mitzvot'a sahiptirler. Ancak Yaradan'ın rızası için en ufak bir çalışma bile yapmazlar.
Ama erdemliler "az konuşurlar". Yani, 27 yıldır Tora ve Mitzvot ile uğraştıklarını ama Yaradan rızası için hiçbir şey yapmakla ödüllendirilmediklerini söylerler. Ancak, çok şey yaptıklarına inanmaları gerekir, yani her yaptıklarından Yaradan'ın rızası için yapamadıklarını görürler ve bu onlara acı verir, buna "dua" denir.
Başka bir deyişle, Yaradan'dan ne kadar uzak olduklarını görerek, Yaradan'a memnuniyet getirme arzusu ve özlemi duyarak çok fazla dua ederler. Başka bir deyişle, uzaktalar çünkü Kral'ın yüceliğini takdir etme yeteneğine sahip değiller. Dolayısıyla, Yaradan rızası için bir şey yapma gücüne sahip değiller, sadece kendileri için yapıyorlar. Sonuç olarak, Yaradan'ın onları Kendisine yaklaştırması için çok şey yaparlar.
Dolayısıyla, kişi Yaradan rızası için çalışmak istediğinde ve her seferinde gerilediğini gördüğünde bundan etkilenmemelidir. Yaradan'a yaklaşmak ve Yaradan'ın ona ihsan etme arzusu vermesiyle ödüllendirilmek için çok şey yaptığına inanmalıdır. Yani, özellikle düşüşler ve yükselişler aracılığıyla, kişi O'na kendisini gerçekten yaklaştırması için dua edebilir, çünkü her seferinde, kendisine ait olan tüm kıvılcımları yükseltene kadar Keduşa'nın yapısına yeni kıvılcımlar yükseltir. Böylece Yaradan'ın ona "ihsan etme arzusu" adı verilen ikinci doğayı vermesiyle ödüllendirilecektir. O zaman, kalıcı inanç ile ödüllendirilecektir.
Ancak tüm çalışmalarının Yaradan'ın rızası için olmasıyla ödüllendirilmeden önce, inanca yer yoktur. Bu şöyle yazılmıştır ("Zohar Kitabı'na Giriş," Madde 138), "Yaratılanın Yaradan'dan ifşa edilen kötülüğü alamayacağı bir yasadır, çünkü yaratılanın O'nu kötülük yapan olarak algılaması Yaradan'ın yüceliğinde bir kusurdur. Bu nedenle, kişi kendini kötü hissettiğinde, üzerindeki Yaradan'ın rehberliğini inkâr etmiş olur ve üstün Operatör de aynı ölçüde ondan gizlenir."
Başka bir deyişle, kişi ihsan etme arzusuna sahip olmadığı sürece, zevk ve haz almaya uygun değildir. Bu nedenle, kişi acı çektiğinde inancını kaybeder. Ama bir kez ihsan etme arzusuyla ödüllendirildiğinde, Yaradan'dan haz ve zevk alır ve kalıcı bir inançla ödüllendirilir. Tüm bu yükselişler ve düşüşler kişiyi öyle bir duruma getirir ki Yaradan ihsan etme arzusunu edinmesine yardım eder ve o zaman tüm çalışmaları Yaradan'ın rızası için olur.
Ancak, kişi kendini sevmekten nasıl kurtulacağını göremediği bir duruma geldiğinde ve mücadeleden kaçmak istediğinde, bilgelerimizin dediği gibi (Avot, Bölüm 2:21), burada birbirine zıt iki mesele olduğunu bilmelidir: "Ne bu işi bitirmek senin elinde ne de bu çalışmadan kaçmakta özgürsün."
Dolayısıyla, bir yandan kişi çalışmalı ve asla boş durmamalıdır. Yani, "ne bu işi bitirmek senin elinde ne de bu çalışmadan kaçmakta özgürsün" dediğine göre, bunu başarmak insanın gücü dahilindedir. Bu, kişinin çalışması gerektiği anlamına gelir çünkü istediğini alacağı yani Yaratıcısına hoşnutluk getirmek için Yaradan rızası için çalışabileceği garanti edilmiştir.
Öte yandan, "İşi bitirmek sana düşmez" der. Bu, çalışmanın insanın elinde olmadığını ima eder, daha ziyade, şöyle yazıldığı gibidir, "Efendimiz benim için bitirecek." Bu, ihsan etme arzusunu edinmenin insanın kabiliyeti dahilinde olmadığı anlamına gelir.
Ancak burada iki husus vardır: 1) Kişi, "Ben kendim için değilsem, kim benim için?" demelidir. Dolayısıyla, kendisine göre büyük çaba sarf etmiş olmasına rağmen, ihsan etme arzusunu edinmekle ödüllendirilmediği gerçeğinden endişe duymamalıdır. Yine de, Yaradan'ın kişinin ne yapması gerektiğini ifşa edene kadar beklediğine inanmalıdır. 2) Daha sonra, Yaradan onun için bitirecektir, yani o zaman, "Efendinin kurtuluşu bir göz kırpması gibidir" diye yazıldığı üzere, istediğini hemen alacaktır.