İsrail'in Suçluları

Makale 33, 1985

Riş Lakiş şöyle dedi: 'İsrail'in suçluları, Cehennem'in ışığı onları yönetmez, altın sunaktan çok daha azını, vb. İsrail'in suçluları, bir nar gibi Miztvot'la (emirler/iyi işler) doludur, şöyle yazıldığı gibi, 'Tapınağınız, bir dilim nar gibidir'. Rakateh (tapınağınız) olarak değil, Reikanin (boş) olarak telaffuz edin ki içinizde, Mitzvot'la bir nar gibi, daha çoğuyla dolun' (Hagigah'ın sonu).

İsrail'in suçluları ile ilgili olarak, onların neye göre 'İsrail'in suçluları' olarak adlandırıldıklarını anlamalıyız: 1) Tora'yla ilgili 2) İsrail'in suçluları olarak kabul edilen, İsrail'in hepsiyle ilgili 3) Kişinin kendisiyle ilgili. Şöyle ki, kişi, kendisinin İsrail'in suçlusu olduğunu görür ve böyle hisseder. Yüzeysel olarak bakıldığında, kişinin, bir nar gibi Mitzvot’la dolu olduğu halde nasıl İsrail'in suçlusu olarak kabul edileceğini görmek zordur.

Eğer bunu, kişinin kendisiyle ilgili olarak yorumlarsak, şöyle söyleyebilir ve yorumlayabiliriz: 'Bir nar gibi Mitzvot'la dolu olmalarına rağmen', kişi, kendisinin İsrail'in suçlusu olduğunu görür. Rimon (nar) sözcüğünü, Rama'ut (aldatma) sözcüğüne göre yorumlamalıyız. Şöyle ki, kişi, kendisini aldattığını, yani Mitzvot'la dolu olmasına rağmen, nitelikte daha fazla ekleyecek bir şeyi olmadığını görür ve çabalarına göre, şimdiye dek çoktan, İsrail, yani her şeyin Yaradan için olduğu, Yaşar-El (Yaradan'a doğru) olması gerekirdi. Yine de, kendini inceledikten sonra, kendisini aldattığını, Tora ve Mitzvot'a bağlanmasının asıl sebebinin, kendine-sevgisi olduğunu ve Yaşar-El olarak adlandırılan onu yapana, memnuniyet ihsan etmek için olmadığını, yani tüm çalışmasının Yaradan'a doğru gitmediğini görür.

Kişi, tüm çalışmasının, yalnızca almak için olduğunu gördüğünden, İsrail açısından, kendisinin bir suçlu olduğunu görür. Şöyle ki, kişi, çalışmasının, 'Yaradan'a ihsan etmek için' olarak adlandırılan yukarısı için olmasını istemez'. Tam tersine, bütün çalışması, alıcı olarak kabul edilen aşağıdakini koruma temelindedir, çünkü alan, düşük öneme, veren, yüksek öneme sahip olarak kabul edilir.

Bu, kökten uzanır. Yaradan veren olduğundan, 'yukarı' olarak kabul edilir. Yaradan'dan alan yaratılış ise, düşük öneme sahip olarak kabul edilir. Bu nedenle, eğer çalışması almak içinse, kişi, Tora ve Mitzvot'taki çalışmasının, aşağıda yani almada kalmasını istiyor sayılır.

Buna, 'İsrail açısından günah işlemek' denir, çünkü Yaradan'a ihsan etmek için çalışmak istediği yerde, kişi, Yaradan'a hizmet etmek yerine tam tersini, Yaradan'ın, insana hizmet etmesini ister. Ve maddesel dünyada olduğu hiçbir şeyin bedava verilmediği ve ödülün emeğe göre olduğu söylendiği için kişi emek vermek ister. Kişi, emeği için, Yaradan'ın ödeme yapması şartıyla, Yaradan için çalışır. Aksi takdirde, ödül olmaksızın herhangi bir hareketi yapmak için, kişinin gücü yoktur.

Ancak, amacın niteliği hakkında kendisini kandırdığı ve kutsal çalışmayı yapamadığı gerçeğini görmeye nasıl gelebilir? Bilgelerimiz, bu konuda, kişinin ışığa sahip olmadan önce, gerçeği göremeyeceğini söylediler. Şöyle ki, kişi pek çok Mitzvot yaptığını görür, yani iyi işlerle dolu olduğunu ve ‘İsrail’ haline gelmesine -yani kendini-sevmeye ihtiyaç duymaksızın yalnız ihsan etmesine yardım edecek- daha fazla iyi iş yapacak bir yer görmez. Kişi, yukarıdan yardım almadan kendisinin buna asla ulaşamayacağını ve insanın bunu yapabilmesinin imkânsız olduğunu görür.

Bu nedenle, yerine getirdiği Mitzvot, kişinin gerçeği görmesine sebep olur, şimdiye kadar, kişinin niyetini, ihsan etmeye değiştirme gücünü, kendi başına edinebileceğini düşünerek kendini kandırıyordu. Şimdi ise, durumun böyle olmadığını anlamaya başlamıştır.

Şimdi, 'aranızdaki boş olanlar bile, bir nar gibi Mitzvot'la doludur' ifadesini yorumlayabiliriz. Bu, Mitzvot'la dolu olsalar da, kendilerini boş hissederler anlamına gelir, çünkü onlar bir nar gibi olduklarını görürler, 'sevgililerime seslendim; onlar beni aldattılar' (Lamentations, 1) sözlerinden, aldatmak, onların, Tora ve Mitzvot'ta çalışmalarının, Yaradan için değil de, yalnızca kendi menfaatleri için olduğu anlamına gelir.

Ama bunu fark etmesine ne sebep oldu? Kesinlikle Mitzvot'la dolu olması. Bu, kişinin 'İsrail' olabileceğini düşünerek kendini kandırmaması gerektiğini görmesine sebep olur. Bunun yerine şimdi, 'İsrail'in suçlusu' olduğunu görür.

Buradan, Mitzvot'la dolu olmadığı sürece, kişinin maneviyattaki derecesinin gerçek bilgisine ulaşmasının, imkânsız olduğu ortaya çıkar. İşte o zaman kişi durumunu, şimdiye kadar kendini kandırdığını ve şimdi 'İsrail'in suçluları' derecesinde olduğunu görür. Ancak Mitzvot olmadan, ışıksız olarak kabul edilir ve o zaman kişi, gerçeği, 'İsrail' olabilmesi için Yaradan'ın yardımına ihtiyacı olduğunu göremez.

Ancak, kişinin Mitzvot ile dolu olduğunu söylendiğinde, kişinin nar gibi olmasının, bir şartla mümkün olduğunu bilmeliyiz: Bu özellikle, kişi, gerçeği arayan bir kişi olduğu zaman söylenir. O zaman, gerçeği arayan kişinin, Mitzvot'la dolu olmadan önce gerçeği göremeyeceği söylenir.

Bu nedenle, bu, iki şeyi gerektirir: 1) Bir yandan, gerçeğin yolunda olup olmadığıyla ilgili hiçbir eleştiri yapmadan, Tora ve Mitzvot'a olabildiğince bağlanması gerekir. Yalnızca sonrasında kişi eleştirebilir ama Tora ve Mitzvot'u yerine getirirken değil, çünkü o zaman kişinin kendisini bütünlükte hissetmesi gerekir, bilgelerimizin söylediği gibi, 'Kişi, Tora ve Mitzvot'a daima Lo Lişma'da (O'nun adına değil) bağlanmalıdır, çünkü Lo Lişma'dan Lişma'ya (O'nun adına) gelir'. Dolayısıyla şimdilik, kişinin nasıl bağlandığı önemli değildir, çünkü bağlanmanın her şeklinde, kişi bilgelerimizin sözlerini tutar. 2) Sonrasında kişi, eylemlerinin Yaradan için olup olmadığını, buna, başka bir şeyin karışıp karışmadığını görmek için kendisini eleştirmelidir. Bu ikisinden kişi, yukarıda açıkladıklarımıza göre, 'bir nar gibi' olmaya gelebilir.

Böylece bilgelerimizin şu sözlerini (Avoda Zara) anlayacağız: Bilgelerimiz dedi ki, 'Rabbi Eilezer Ben Parta ve Rabbi Hanina Ben Tardion yakalandığı zaman, ... 'Eyvahlar olsun bana, çünkü bir şey için yakalandım ve kurtarılmadım. Sen, Tora'ya ve iyi işlere bağlandın ve ben yalnızca Tora'ya bağlandım'. Rav Huna'nın söylediği gibi, 'Yalnızca Tora'ya bağlananlar, Tanrı'ları olmayanlar gibidirler, şöyle yazıldığı gibi 've İsrail için birçok gün, gerçek bir Tanrı olmadan, öğreten bir öğretmen ve Tora olmadan. 'Gerçek bir Tanrı olmadan' ne demektir?’ Rav Huna şöyle dedi: 'Yalnızca Tora'ya bağlanan kişinin, Tanrı'sı yok gibidir''.

Kişi, iyi işlere bağlanmazsa neden Tanrı'sı olmayan biri olarak kabul edildiğini anlamalıyız. Kafa karıştıran diğer şey ise: Neden özellikle iyi işlerin Mitzva'sıdır? Üstelik izlenmesi gereken başka Mitzvot vardır, öyleyse neden iyi işler gerçek bir Tanrı'sı olmaması gibidir? Sözde iyi işler yaparak, kişinin öğrendiği Tora'nın, gerçek bir Tanrı olmadan öğrenilip öğrenilmediğini söylemek mümkün olur.

Öğrendiklerimize göre, bütün çalışmamız, 'O merhametli olduğu için sen merhametlisin' olarak kabul edilen form eşitliğine ulaşmak içindir. Bu sebeple, Tora çalışması süresince kişi Tora'sını yani öğrendiği Tora'yı eleştirmemelidir; kişi daha sonra, ayrıca bir Mitzva olan Lo Lişma'yı bile öğrenebilir, bilgelerimizin şu sözlerinde olduğu gibi: 'Kişi daima Tora ve Mitzvot'a bağlanmalıdır, Lo Lişma’da (O'nun adına değil) olsa bile, zira Lo Lişma'dan, Lişma'ya (O'nun adına) gelecektir'.

Kişi kendisini, kendi durumunu, kendini-sevmekten nasıl uzaklaştığını ve 'O'nun niteliklerine bağlı olmak' demek olan başkalarını sevmeye ne kadar yaklaştığını, form eşitliğine göre test ettiği zaman, bu böyledir. Bilinmesi gereken asıl şeyin, kendisini Hesed (merhamet) niteliği aracığıyla, buna ne kadar bağlandığını, bunun için ne kadar çaba harcadığını ve form eşitliğine ulaşmak için nasıl da çeşitli taktikler ve püf noktaları üzerinde düşündüğünü test etmek konusunda kişinin hassasiyet göstermesinin sebebi budur, yoksa hakikat yoluna ulaşamayacaktır.

İşte o zaman, kişinin 'gerçek bir Tanrı'sı yoktur, çünkü 'gerçek' ifadesinin anlamı, 'Dikna'nın 13 ıslahının 7. ıslahına 've gerçek' denir' şeklinde açıklandığı gibidir (On Sefirot Çalışması, bölüm 13). Orada, 'İçsel Yansıma'da şöyle yorumlar: 'O zaman yarattıklarına iyilik yapma niyetiyle dünyayı yaratan Yaradan'ın niteliği aşikâr olur, zira o zaman, herkes, haz ve memnuniyet hissettiğinde, yaratılış amacının ışığı olan Ohr Hohma (Bilgelik ışığı) görünür. İşte o zaman herkes, açık bir farkındalıkla bunun, yani amacın gerçek olduğunu söyler.

Akabinde, kişi, ihsan etme kaplarını edinmekle ki üst bolluğu yalnızca bu kaplar çeker, başkalarını sevmeye getirebilecek güç olan iyi işlere bağlanmazsa ve kişinin ihsan etme kapları yoksa Yaradan'ın yarattıklarına haz vermek için yarattığı, haz ve memnuniyeti elde edemez. Dolayısıyla bu durumda kişinin, 'gerçek bir Tanrı olmadan' koşulunda olduğu kabul edilir. Şöyle ki, yarattıklarına iyilik yapmak olan, O'nun rehberliğinin gerçekliği, Tanrı korusun, doğru değil, yalandır. Buna, 'gerçek bir Tanrı olmaksızın' denir.

Bu, tam olarak, iyi işlere bağlanmakla edinilebilir. Ancak, Tora olmadan, kişinin kendi durumunu yani nerede olduğunu bilmesi mümkün değildir, zira, ışık olmadan bir şeyi görmek imkânsızdır. Daha doğrusu, kişinin İsrail'in suçlusu olduğunu görmek için, Mitzvot'la, yani hem Tora'yı öğrenme Mitzvot'uyla, hem de geriye kalan Miztvot'la dolu olması gerekir. Testi, çalışma sırasında değil de, Tora ve Mitzvot'a bağlandıktan bir süre sonra yapmalıdır.