Gece Yatağımda

Makale 23, 1985

Zohar (Tazria, madde 1) "Yatağımda" ayeti hakkında sorar: " Rabbi Elazar, 'Geceleri yatağımda ruhumun sevdiğini aradım' diye başladı. 'Yatağımda' diyor' diye sorar. Oysa 'Yatağımın içinde' demeliydi. "Yatağımda" ne demek? Şöyle yanıtlar: 'İsrail meclisi Yaradan'ın huzurunda konuştu ve O'na sürgünü sordu, zira o çocuklarıyla birlikte diğer ulusların arasında oturuyor ve toz toprak içinde yatıyordu. Ve o başka bir ülkede, kirli bir ülkede yattığı için, 'Yatağımda soruyorum, çünkü sürgündeyim' dedi ve sürgüne 'gece' denir. Bu nedenle, 'Ruhumun sevdiğini aradım', beni ondan kurtarması için."

İsrail meclisinin, tüm ruhları içeren Malhut olduğu bilinmektedir. Kutsal Zohar'da yazıldığı gibi, her insanın küçük bir dünya olarak kabul edildiği de bilinmektedir, insan dünyanın yetmiş ulusundan oluşur. Bu, her Sefira'nın [Sefirot'un tekili] ondan oluştuğu yedi Sefirot'a karşılık gelir, dolayısıyla bunlar yetmiş farkındalıktır. Bunlar Keduşa'nın [kutsallığın] karşıtıdır, çünkü Keduşa'nın yedi Sefirot'u vardır ve insanı oluşturan yetmiş millet vardır. Bu, her ulusun kendisine ait özel bir arzusu olduğu anlamına gelir. İnsan, yetmiş ulusta genel olarak var olan yetmiş arzunun hepsini içerir.

İnsanın içinde aynı zamanda kendi özü olan İsrail de vardır. Ancak buna "kalpteki nokta" yani karanlık nokta denir. Bu, onun içindeki İsrail'in aydınlatmadığı ve Ahoraim [arka] olarak kabul edildiği anlamına gelir. Bunun nedeni, onun bir kişide yetmiş ulusun egemenliği altında sürgünde olmasıdır.

Onlar, kişi Yaşar-El [Yaradan'a doğru] olarak adlandırılan Yaradan için bir şey yapmak istediğinde İsrail'e sordukları sorularla onun içindeki İsrail'e hükmetme gücüne sahiptirler. O zaman kişinin kendini sevmekten başka bir şey için çalışmaya değmeyeceğini anlamasını sağlarlar. Ancak ihsan etmekle ilgili olarak, "Ne" diye sorarlar, "Bu çalışma senin için nedir?" ki bunun günahkârların sorusu olduğunu öğrenmiştik. Ve eğer kişi onun argümanının üstesinden gelmek isterse, o zaman "Efendi kim ki O'nun sesine itaat edeyim?" diyen Firavun'un sorusu gelir.

Bu sorular kişi üzerinde ilk seferde işe yaramazsa, onlar tüm gün kendilerini tekrar ederler, şöyle yazıldığı gibi (Mezmurlar, 42:11), "Kemiklerimin öldürülmesiyle düşmanlarım bana söverken, gün boyu bana, 'Tanrın nerede?' diyorlar" ve kişi onların hükmünden çıkamaz. Onlar insanın içindeki İsrail'i toza indirirler, şöyle yazıldığı gibi (Mezmurlar 44), "Çünkü ruhumuz toza boyun eğdi; Göbeğimiz yere yapıştı." Ruhumuzun toprağa boyun eğmesini, karnımızın yere yapışmasına neden olduğu şeklinde yorumlamalıyız.

"Göbek" kişinin alma kaplarıdır. Kalpteki noktanın toz içinde olmasının anlamı budur, bu da Kelim'imizin [kaplarımızın] sadece dünyevilikle, yani kendini sevmekle Dvekut'a [bütünleşmeye] sahip olmasına neden olur.

Ama eğer cennetin krallığı onurlandırılsaydı, o zaman Yaradan'a herhangi bir şeyle hizmet etme şansımız olsaydı kesinlikle onurlandırılırdık. En küçük bir hizmeti bile bir servet olarak görürdük. Böyle bir onur için, kendini sevme yoluyla bize gelen tüm hazlardan feragat etmeye değer. Şaloş Regalim'in [Üç Hac] tamamlayıcı duasında söylediğimiz şeyin anlamı budur: "Babamız, Kralımız, krallığının ihtişamını bir an önce üzerimizde göster." Demek ki, Yaradan'dan cennetin krallığı alçaltılmış ve toz içinde Şehina [Kutsallık] koşulunda olduğu için, Yaradan'ın bize cennetin krallığının önemini ve ihtişamını göstermesini istiyoruz ve o zaman onun tarafından kendini sevmekten çıkarak Yaradan'ın sevgisiyle ödüllendirilmek bizim için büyük bir onur olacaktır.

Zohar'ın "Bu nedenle, 'ruhumun sevdiğini aradım', beni ondan kurtarması için" şeklinde yorumladığı şeyin anlamı budur. İnsanın üç ruhtan oluştuğu bilinir: 1) Keduşa'nın ruhu; 2) Klipat'ın [Noga'nın Klipa'sı] ruhu; 3) Üç saf olmayan Klipot'un [Klipa'nın çoğulu] ruhu. Keduşa'nın ruhu sadece bir nokta olarak aydınlatır. Bu nedenle, Baal HaSulam adına önceki makalelerde açıkladığımız gibi, Klipat Noga'nın ruhu Keduşa'nın ruhuna bağlanmalıdır. Ancak asıl operatör Klipat Noga'nın ruhu olduğundan -üç saf olmayan Klipot'un ruhu ıslah edilemeyeceğinden ve Keduşa'nın ruhu kutsal olduğu için ıslah edilmeye ihtiyaç duymadığından- o zaman tüm çalışma Klipat Noga'nın ruhuyla yapılır.

(Kişi) Mitzvot [iyi işler/ıslahlar] yaptığında, Klipat Noga Keduşa'ya katılır. Günah işlediğinde, Klipat Noga'nın ruhu üç saf olmayan Klipot'un ruhuna katılır. Ancak Keduşa'nın ruhu Ahoraim'dedir [arka], yani aydınlatmaz ve alçaklık içindedir. Bu nedenle, Klipat Noga'nın Keduşa'ya katılması için iyi işler yapmaya çaba sarf etmek istemeyiz.

Bu nedenle, "Geceleri yatağımda ruhumun sevdiğini aradım", onu ondan çıkarmak için, çünkü Keduşa'nın ruhu İsrail meclisine aittir ancak başka, saf olmayan topraklardadır, ruhumun sevdiğinden beni saf olmayan topraklardan çıkarmasını talep ediyorum. Bu demektir ki, Keduşa'nın ruhu alçaklık içinde olduğu için, Noga'nın ruhu üç saf olmayan Klipot'un istediği şeyleri yapar. Dolayısıyla, Keduşa'nın ruhu o zamanda hüküm süren saf olmayan Klipot'un yönetimine katlanmak zorunda kaldığında, Keduşa'nın ruhu "geceler" olarak adlandırılan bu sürgünden kurtarılmayı ister.

Zohar'da şöyle yazar (Sulam [yorum] bölümündeki 9. madde): "Rabbi Aha der ki, 'Yaradan'ın bir damlanın erkek mi dişi mi olduğuna ilişkin hüküm verdiğini öğrendik ve siz 'İlk önce döllenen bir kadın erkek doğurur' diyorsunuz. O halde Yaradan'ın hükmü gereksizdir. Rabbi Yosi şöyle dedi: 'Gerçekten de Yaradan bir damla erkek ile bir damla dişi arasında karar verir. Ve onu ayırt ettiği için, onun erkek mi yoksa dişi mi olacağına dair hüküm verir."

Bu açıklama net değildir. Çünkü "onu ayırt etti, erkek olup olmayacağına karar verdi." Neden O'nun hüküm vermesi gerekiyor? Belli ki ya erkek ya da dişi olacak? Orada Sulam'da yorumluyor: "İnsanın üç ortağı vardır: Yaradan, babası ve annesi. Babası kişiye içindeki beyazı verir; annesi ise içindeki kırmızıyı, Yaradan ise ruhu verir. Eğer damla bir erkekse, Yaradan bir erkeğin ruhunu verir. Eğer bir dişiyse, Yaradan bir dişinin ruhunu verir. Kadın ilk döllendiğinde, Yaradan onun içine bir erkek ruhu göndermemişse, damlanın henüz bir erkek olmadığı ortaya çıkar. Yaradan'ın bir damlada gerçekleştirdiği bu ayrım -onun bir erkek ya da bir dişi ruhuna uygun olduğu- 'Yaradan'ın hükmü' olarak kabul edilir. Eğer O bunu ayırt etmemiş ve bir erkek ruhu göndermemiş olsaydı, damla erkek olmazdı. Dolayısıyla, iki ifade birbiriyle çelişmez."

Çalışmada yukarıdakilerin tümünü anlamak için bunu üç ortağın da tek bir kişide olduğu şeklinde yorumlamalıyız. "Babası ve annesi" bir oğlun doğumunun sebepleridir. "Babası" erkektir, "erkek" ve "bütünlük" olarak adlandırılır, çünkü erkek bütünlük olarak kabul edilir. Babası beyazı verir çünkü "beyaz", kirin olmadığı "bütünlük" olarak adlandırılır. Annesine Nekeva [dişi] ve "kadın" denir ve ona "eksiklik" denir, çünkü Nekev [delik] eksiklik [yokluk] anlamına gelir ve "kırmızılık" olarak adlandırılır. Kırmızı ışık olduğunda geçemezsiniz dediğimiz gibi, ilerleyemediğinizde buna "bariyer" denir. Yaradan ruhu verir, zira insan her şeyi yapabilir, ancak yaşamın ruhu Yaradan'a aittir.

Çalışmanın düzeni, insanın çalışma gününü gece ve gündüz olarak bölmesidir. "Gündüz" bütünlük, "gece" ise eksiklik anlamına gelir. Bir erkek çocuğun doğması ve uzun ömürlü olması için, bu çocuğa babası ve annesi tarafından doğum verilmesi gerekir, zira babası "erkek adam" olarak kabul edilen beyazlığı, yani bütünlüğü, annesi ise " dişi kadın" olarak adlandırılan eksikliği verir. Bütünlük ve eksiklik olmalıdır çünkü bir insanın beslenmesi için besin alması gerekir ve o zaman çalışabilir. Aynı şekilde, burada Yaradan'ın çalışmasında, kişi manevi beslenmeyi almalıdır ve o zaman neyin ıslah edilmesi gerektiğini görebilir. Aksi takdirde, beslenme olmadan, kişinin çalışmak için gücü olmaz ve biz beslenmeyi sadece bütünlükten alırız.

Bu nedenle, Tora ve Mitzvot [emir] ile meşgul olurken bütünlüğü ortaya çıkarabiliriz, çünkü o zaman Tora ve Mitzvot'u yerine getirmek için ne kadar çaba sarf ettiğimizi, onları mükemmel ve kusursuz bir şekilde yapıp yapmadığımızı, yani iyi olup olmadığımızı görmek için kendimizi incelemeyiz. Aksine, o zaman Tora ve Mitzvot'un kendisini, yani kimin Tora ve Mitzvot'unu tuttuğumuzu inceleriz. "Tora'yı veren Efendimiz, sen kutsalsın" diye kutsarken, Tora'yı vereni düşünmeliyiz. Mitzvotlar için de "Bizi Mitzvotlarıyla kutsayan" deriz, yani Yaradan'ın Mitzvotlarını yerine getirdiğimizi bilmeliyiz.

Bu nedenle, Yaradan'ın önemini göz önünde bulundurmalı ve O'nun bize emrettiklerini bir dereceye kadar yerine getirmenin verdiği canlılık ve sevinçten faydalanmalıyız. O zaman şunu söylemeliyiz ki, her şekilde ihsan etmek için, çalışma hala "gerçek gözlemleme" olmasa da, Tora ve Mitzvot'u en ufak bir şekilde bile tutmanın akıllarına veya arzularına gelmediği insanlar olduğuna inanmalıyız. Ancak Yaradan bize biraz, yani az bir anlayışla tutma arzusu ve isteği verdi, ama sonuçta biz bir şey yapıyoruz, insanlar ise o şeye bile sahip değiller. Buna dikkat ettiğimizde, canlılık ve besin alırız.

Buna "babası beyazı verir" denir, çünkü bütünlüğün kirin olmadığı "beyazlık" olarak adlandırıldığını söylemiştik. Burada iki yönlü bir kazanç söz konusudur: 1) Kişi bu şekilde Bütün'e, yani Yaradan'a bağlı olmaktan haz alır ve biz O'nun verdiği şeyin bütünlük olduğuna inanmalıyız. Bütünlük insanı tam yapar, kendini de tam hissetmesini sağlar. Doğal olarak, bundan beslenir, böylece yaşayabilir ve devam edebilir ve o zaman kutsal çalışmayı yapmak için güce sahip olur. 2) Kişi bütünlük çalışması sırasında edindiği öneme göre, daha sonra gerçekten saf olmayan çalışmasıyla ilgili eksikliğini hissedebilecek bir yere sahip olacaktır. Bu demektir ki, o zaman çalışmadaki ihmalkârlığıyla ne kadar çok şey kaybettiğini tasvir edebilir, çünkü Yaradan'ın önemi ile kendi alçaklığını karşılaştırabilir ve bu ona çalışmak için enerji verir.

Bununla birlikte, kişi kendini de ıslah etmelidir, yoksa karanlıkta kalacak ve "ihsan etme kapları" olarak adlandırılan, buna uygun olan Kelim [kaplar] üzerinde parlayan gerçek ışığı göremeyecektir. Eksikliklerini düzeltmek için çalıştığında Kelim'in ıslahına Nukva, eksiklik denir. Bu, "Annesi kırmızıyı verir" olarak kabul edilir. Yani, o zaman kişi yolundaki engeller olan ve kendisini hedefe ulaşmaktan alıkoyan kırmızı ışığı görür.

Sonra dua zamanı gelir, çünkü insan "zihin ve kalp" konularında sahip olduğu çalışmanın ölçülerini ve ihsan etme çalışmasında nasıl da ilerleyemediğini görür. Ayrıca bedeninin ne kadar zayıf olduğunu, doğasının üstesinden gelebilecek büyük güçlere sahip olmadığını da görür. Bu nedenle, eğer Yaradan ona yardım etmezse, kaybolacağını görür, şöyle yazıldığı gibi (Mezmurlar 127), "Eğer Efendimiz evi inşa etmezse, onu inşa edenler boşuna çaba harcarlar."

Bu ikisinden, yani "baba ve anne" olan bütünlük ve eksiklikten, Yaradan'ın kişiye yardım eden, ona yaşam gücü olan bir ruh veren olduğu ortaya çıkar. Ve sonra yeni doğan doğar. Bu yüzden bilgelerimiz "İnsanda üç ortak vardır" demişlerdir. Dünyaya gelen yeni doğan sürdürülebilir bir soy kabul edilir, yani uzun bir ömrü vardır. Aksi takdirde, eğer Yaradan'ın ona verdiği ruha sahip değilse, o yeni doğana "ölü doğan" denir, yani sürdürülemez ve "derecesinden düşer". Yaradan'ın vermek istediğini bilmeliyiz, birkaç yerde açıklandığı gibi "üst ışık aydınlatmayı durdurmaz", ancak almaya uygun Kelim'e ihtiyacımız vardır.

Bu nedenle, insanın hazırlığına bağlı olan şeyde yapmamız gereken iki ayrım vardır, çünkü insanda iki güç vardır: 1) alma güçleri, 2) ihsan etme güçleri. Bu iki gücü ıslah etmemiz gerekir ki ihsan etmek için çalışsınlar. Bir kişideki ihsan etme gücüne "erkek" ve bir kişideki alma gücüne "kadın", "dişi" denir. Dölleme, bir kişinin bir şeyi edinmek için çaba sarf etmesi anlamına gelir. Örneğin, bir kişi buğdaya ihtiyaç duyduğunda buğday eker. Bu, onun çalışmasının buğday vereceği anlamına gelir. Eğer patatese ihtiyacı varsa patates eker. Yani kişi ne istiyorsa ona göre çaba sarf eder ve sonunda aldığı şey de budur.

Yaradan'ın çalışmasında da durum benzerdir. Eğer kişi "adam", "erkek" olarak adlandırılan ihsan etme kaplarını ıslah etmek isterse, ki buna "Eğer adam önce döllenirse" denir, yani ilk düşüncesi ihsan etme kaplarını ıslah etmektir, o zaman kadın "bir dişi doğurur", çünkü Kelim ve ışıklar arasında ters bir ilişki olduğu bilinmektedir, zira "dişi ışık" Katnut [küçüklük/bebeklik] olarak adlandırılır.

"Eğer kadın önce döllenirse", yani ihsan etmek için çalışsınlar diye alma kaplarını ıslah etmek isterse, o zaman "bir oğul doğurur", yani Gadlut'un [yetişkinlik/büyüklük] ışığı olan erkek ışığı. "Ve Yaradan ruhu verir." Yaradan damla hakkında, yani insanın çalışması hakkında, hangi türün "ekim", yani hazırlık olduğunu ayırt eder. Bu demektir ki, kişi ihsan etmek için alma kaplarının çalışmasını istiyorsa, Yaradan ona "Gadlut'un Neşama'sı" olarak adlandırılan bir erkek ruhu verir. Eğer kişi bir "erkek" olarak kabul edilirse, yani ihsan etmek için sadece ihsan etme kaplarının çalışmasını isterse, Yaradan'dan "dişi" olarak adlandırılan Katnut'un ışığını alır.