Dua Eden Kişi Sözlerini Düzgün Şekilde Açıklamalı Ne Demektir?

Makale 8, 1988

Zohar (VaYişlah [Ve Yakup Gönderildi], Madde 70), dua eden kişinin, sözlerini, “Beni kurtar, Sana dua ediyorum.” diyen Yakup hakkında yazılanlar aracılığıyla, düzgün bir şekilde açıklaması gerektiğine dair kanıt getirir. Şöyle yazılıdır; “Sana yalvarırım, kardeşimin elinden, Esav'ın elinden beni kurtar, çünkü gelip bana ve çocuklu annelere saldırmasından korkuyorum.” Bu, duasını eden kişinin sözlerini doğru bir şekilde açıklaması gerektiğini ima eder. 'Beni kurtar, sana dua ediyorum.' demiştir. Kurtuluştan daha fazlasına ihtiyaç duymadığı için yeterli olması gerekirmiş gibi görünüyor. Hatta Yaradan’a, 'Beni Laban'dan çoktan kurtardığını mı söylemelisin?' dedi. Bu yüzden açıkladı, '…kardeşimin elinden.' Ve diğer akrabalara da kardeş denir derseniz, Laban'ın Yakup'a dediği gibi; 'Kardeşim olman sebebiyle bana boşuna mı hizmet edeceksin?', bu nedenle, “Esav'ın elinden” diye açıklamıştır. Sebebi nedir? Bu nedenle konuyu doğru bir şekilde açıklamamız gerekir. Şöyle söylerseniz; 'Neden kurtuluşa ihtiyacım var?', çünkü gelip bana saldırmasından korkuyorum. Tüm bunlar, yukarıdaki meseleyi, belirsiz kalmasın diye açıklamak içindir.

Bunu anlamak çok zordur. Kişi Yaradan'a dua ederken, insanın tüm düşüncelerini bilen Yaradan’a, sözlerimizi doğru seçmeye çalışmalı mıyız veya kişinin neye ihtiyacı olduğunu bilmiyor olabilir mi? Bunun yerine, konuyu insana göre yorumlamalıyız. Yani kişinin kendisi neye ihtiyacı olduğunu bilmeli ve her bir eksikliği ayrı ayrı incelemelidir. Kişi genel olarak iyi olmadığını ve Yaradan'ın kendisine yardım etmesini istediğini söylememelidir. Bunun nedeni, şöyle bir kuralın olmasıdır: “Kli [kap] olmadan ışık, eksiklik olmadan dolum olmaz. Bu nedenle, kendisi için ihtiyaç duyduğu her şeyi ayarlamak, insanın görevidir. Yani, Laban'dan kurtuluş, Esav'dan kurtuluş vb. gibi değildir.

Bunu, Baal HaSulam'ın Laban ilgili yazılanlar hakkında söylediği gibi anlayabiliriz, Yakup'a şöyle demiştir, “Laban Yakup'a cevap verdi, "Kızlar benim kızlarım, çocuklar benim çocuklarım, sürüler benim sürülerim ve tüm bu gördüklerin benim." Esav ile ilgili olarak, Yakup'la konuştuğunda, Esav'ın tam tersini söylediği yazılmıştır: “Ve dedi ki, 'Bu tanıştığım arkadaşın/ortağın nedir?' Ve şöyle söyledi 'Efendimin gözünde lütuf bulmak için.' Ve Esav şöyle dedi: ‘Benim çok var kardeşim; senin olan senin olsun. “Ve Yakup, o halde hediyemi elimden al.” dedi.

Bazen kötü eğilimin erdemli olan Laban gibi giyindiğini ve beyaz bir elbise ile yürüdüğünü söylemiştir. Bazen Esav gibi giyinir, insanın yapabileceği her şeyi zaten yaptığını ve eklenecek başka hiçbir şey olmadığını söyleyerek, kişinin içine kibir ruhunu yerleştirir. Çalışmadan önce ona şöyle der: “Lişma [Onun hatırı için] işine hiç girmemelisin, çünkü bu çok zor ve bu iş sana uygun değil. Aksine, sen, yaptığın her şey benim içindir ve hiçbir şeyi Yaradan uğruna, Yaradan için yapmayı hedefleyemezsin.” Bu iddialarla, kötü eğilim, kişiyi Tora ve Mitzvot'u [emirleri/iyi işleri] hakikatle yapmaktan alıkoyabilir. Bu çalışmadan öncedir ve Laban'ın "Kızlar benim kızlarımdır." demesinin anlamı budur.

Çalışmadan sonra Yakup gelir ve ona şöyle der: "Şimdi haklı olduğunu görüyorum, yani tüm düşüncelerim sadece senin içindi," yani Lo Lişma [Onun hatırı için değil] anlamına gelir. “Şimdi Yaradan’dan tövbe etmeyi istemeliyim, böylece Yaradan için çalışacak güce sahip olacağım.” Kötü eğilim Esav gibi (Assiya [yapma/eylem] kelimesinden) giyinir ve gelir, şöyle söyler: “Gerçekten her şeyi Yaradan için yaptın ve sen büyük bir erdemlisin ve arkadaşların gibi değilsin.” Sonra, Yakup ona "O zaman hediyemi elimden al" dedi, yani “Bende çok var”, yani şimdiye kadar yaptığım tüm işler senin içindi. Fakat Esav ona, "Senin olan senin olsun." dedi, yani benim için çalışmadın anlamına gelir.

Buna göre, neden “Dua ederken sözlerini düzgün şekilde açıklamalıdır.” yorumunu yapmamız gerektiğini açıklamalıyız. Bu, kişinin yaptığı işin sırasını kendisinin incelemesi gerektiği anlamına gelir, böylece ne için dua edeceğini açıkça bilecektir çünkü bazen insan ihtiyacı olanın tam tersi için dua eder. Dua, insanın içindeki bir eksikliğin açığa çıkmasıdır çünkü eksikliğe Kli [kap] denir ve Kli olmadan ışık olmaz. Bu nedenle, kişi Yaradan'ın dolduracağı bir Kli'ye sahip olmak için dua etmelidir. Eğer bir Kli yoksa Yaradan'ın eksikliği doldurmasından söz etmek mümkün değildir.

Bu, Ayın Başında yaptığımız duaya benzer: "Yaradan kalbimizin dileklerini hoşnutlukla kabul etsin." “Dilekler” Kelim'dir [Kli'nin çoğulu]. Kelim varsa, Yaradan Kelim'i doldurabilir. Bu ayın kutsanması duasında, "Yaradan kalbimizin dileklerini hoşnutlukla kabul etsin." duasında ne söylediğimizi anlamalıyız. “Hoşnutlukla” kelimesini eklememiz ne anlama geliyor? Kişi hoşnutsuzlukla olanı ister mi?

Bunu Zohar'ın şu sözlerinden anlayabiliriz; “Dua eden kişi, sözlerini düzgün bir şekilde açıklamalıdır.”, şöyle yazıldığı gibi; "Beni kardeşimin elinden kurtar."

Laban'a da "kardeşim" denmiştir, yazıldığı üzere Laban Yakup'a dedi ki, "Çünkü sen benim kardeşimsin." Bu nedenle, “Esav'ın elinden” açıklamasını yapmıştır.

Baal HaSulam'ın açıklamasına göre, kötü eğilime bazen Laban, bazen de Esav denmiştir. Bu isimler arasındaki fark, gerçekten öncesi ve sonrası ile ilgilidir. Gerçek öncesinde Laban, gerçekten sonra ise adı Esav'dır. Bunu şöyle yorumlamalıyız, kişi iyilik yapmak istediği zaman Yaradan'dan kendisine yardım etmesi için dua ettiği, fakat üstesinden gelme gücüne sahip olmadığını hissettiğinde, Yaradan'ın kendisini Esav'dan kurtarması için dua etmemelidir, yani her şeyi nasıl Yaradan için yapmadığını ve yaptığı işin ne kadar değersiz olduğunu düşünmelidir. Yaradan'dan kendisini şöyle söyleyen Esav'ın, “Çalışman gerçekten değerli ve yukarıda çok saygı görüyor ve niyetin benim için çalışmak değil.” sözlerinden kurtarmasını istemelidir, yani şimdi Esav olarak kabul edilen kötü eğilim için anlamındadır.

Bunun yerine, Yaradan'ın, her şeyi Yaradan için yapmadığını hissetmesine yardım etmesini ister ve gerçeği görecektir – yani çalışmasının değersiz olduğunu.

Sonuç olarak, eğer çalışmasının gerçekten değersiz olduğunu hissediyorsa, Yaradan'dan böyle bir yardım alarak ne elde edebilir? Kişi kesinlikle en ufak iyi bir şey bile yapmayı başaramaz çünkü kayıp bir amaç için çalışamaz. Daha doğrusu kişi çalışması karşılığında, yaptığı işten bir fayda görmelidir.

Zohar'ın söylediği, "…sözlerini düzgün bir şekilde açıklamalıdır." cümlesinin anlamı budur. Çünkü kişi, eksikliğinin ne olduğunu bilmelidir ki Tora ve Mitzvot'u gözlemleyebilsin. Bu nedenle duası; “Laban’ın elinden beni kurtar, sana yalvarırım.” olmalıdır, Laban'ın, onun görmesini sağlayacaklarından demektir, yani "Gördüğün her şey benimdir." Laban, yaptığı her şeyin kendi iyiliği için, kötü eğilimi uğruna olduğunu ve yaptığı çalışmanın değersiz olduğunu iddia eder.

O zaman Yaradan'dan kendisine bu hissi vermesi için dua eder, böylece Yaradan'ın, onun yaptığı tüm eylemlerden duyduğu memnuniyeti görecektir, maneviyatta en ufak şeyin bile çok önemli olduğunu ve bizim bunun önemini takdir edemediğimizi görecektir. Ancak o zaman çalışacak güce sahip olur çünkü artık bir amaç için çalışıyordur yani çalışmasıyla tüm dünya için harika bir şey yapacaktır. Bilgelerimizin şöyle söylediği gibi (Kiduşin, s. 40), “Rabbi Şimon'un oğlu Rabbi Elazar diyor ki, Dünya kendi çoğunluğu, birey de kendi çoğunluğu tarafından yargılandığından, eğer kişi bir Mitzva [emir/iyilik] yaparsa ne mutlu ona, çünkü o kendisini ve tüm dünyayı erdemliler tarafına mahkûm etmiştir.”

Kişi bu duyguya sahip olduğunda, kesinlikle çalışması için enerji alır. Fakat "Beni Esav'ın elinden kurtar" dediği takdirde bu kendi zararına olur. Kli olmadan ışık olmayacağı için, kişi dua ederken “sözlerini düzgün bir şekilde açıklamalıdır.”

"Düzgün" nedir? Duası kabul için uygun olmalı çünkü bu onun yararınadır demektir.

Ancak, gerçeğin ardından, kişi sol çizgiye geçiş yapmalıdır. Yani çalışmasının gerçekten eksiksiz ve tam olup olmadığını inceleyip görmeli ve düzeltmesi gereken daha fazla şey olup olmadığını kontrol etmelidir ki böylece yaptığı Tora ve Mitzvot aracılığıyla Yaradan ile Dvekut'u [birliği/bağlılığı] başarabilir. O sırada kötü eğilim Esav gibi giyinir ve kişiye şöyle der: “Kimsenin gösterebileceği bir kusurun yok, çünkü yaptığın her şey sadece Yaradan içindir.” Buna Esav denir, Assiya [eylem/yapma] kelimesinden gelir. Yani çalışmasına “tam çalışma” denir ve buna daha fazla eklenecek bir şey yoktur. O zamanda dua gelir, “Beni kardeşim Esav'ın elinden kurtar, çünkü gerçekten neyi düzeltmem gerektiğini inceleme ve görme gücüne sahip olmak istiyorum.”

Eğer, gerçeğin ardından, şöyle dua ederse, yaptığı her şeyin Yaradan için değil, kötü eğilimin otoritesi olan kendi iyiliği için olduğunu söyleyen “Laban'ın iddialarından beni kurtar.”, o zaman Esav tarafından kontrol ediliyor, yani her şeyi Yaradan uğruna yapıyordur. Bu durumda, Esav, düzeltecek hiçbir şeyi olmadığını ve her şeyi Yaradan için yaptığını iddia ettiğinden, her zaman kusurlarıyla kalırdı. Gerçeği asla göremeyecekti.

Bu nedenle Zohar, sözlerini düzgün bir şekilde açıklaması gerektiğini söyler. Yani kişi doğru yardımın girebileceği yeri, doğru Kli'yi edinmelidir çünkü “Kli olmadan ışık yoktur.” Bununla ne sorduğumuzu anlayabiliriz, “Yaradan'ın kalbimizin dileklerini olumlu/hoşnutlukla karşılaması gerektiğini söylememiz ne anlama geliyor?” İnsan Yaradan'dan kötü bir şey ister mi? Daha doğrusu, her dua kendi yerinde olmalıdır.