MEKTUP - 51

27 Mart, 1960, Bney Brak

Dostuma en iyi dileklerimle,

Kızımın düğüyle ilgili iyi dileklerini okudum. Senin ve ailenin daima neşe, mutluluk ve huzuru yaşamasını dilerim.

Şabat’ta söylediklerimi sana yazıyorum. RAŞİ der ki, “Bu ay sana ayların başlangıcı olacak.” Bunlar onun sözleridir. “Musa ayın başlangıcıyla ilgili olarak şaşırdı, ne ölçüde ay görülmeye ve kutsanmaya değerdir? O, ona parmağıyla gökyüzündeki ayı gösterdi ve dedi ki: ‘Bunu gör ve kutsa.’” RASHI ayrıca şu ayeti de yorumlar, “Başlangıçta Tanrı her şeyi yarattı,” bunlar onun sözleri: “Rabbi Yitzhak dedi ki, ‘O, Tora’ya İsrail’e verilen ilk emir olan ‘Bu ay senin için olacak,’ sözüyle başlamalıydı. ‘Başlangıçta’ diyerek başlamasının sebebi nedir? Çünkü O, Halkına ulusların mirasını vereceğini söyler. Bu nedenle uluslar İsrail’e ‘Sizler hırsızsınız, yedi ulusun topraklarına el koydunuz,’ dediklerinde, onlar şöyle cevap verir, ‘Tüm yeryüzü Yaradan’a aittir; O onu yarattı ve kimden memnunsa ona verdi. O’nun arzusu yeryüzünü onlara vermekti, bu nedenle O, bunu onlardan aldı ve bize verdi.’”

Anlamalıyız, 1) Neden Musa bunu diğerlerinden daha fazla kafa karıştırıcı buldu? 2) Tora “Başlangıçta” diye başlamasaydı, dünyayı yaratanın Yaradan olmadığı söylenebilir miydi?

Bunu bize göre şöyle yorumlamalıyız. Yeryüzüne “beden” denir. Yaradan bedeni yarattı ve onu dünya uluslarına verdi, yani biz doğar doğmaz kötü eğilim bedene girdiğinden, onu kötü eğilime verdi, şöyle yazdığı gibi, “İnsanın kalbindeki kötü eğilim gençliğinden beri kötü olduğu için.” Bu sebeple uluslar—kötü eğilim— bedenin onlara ait olduğunu söyler, yani ona hükmetmek ve istediklerini yapmak isterler.

Dolayısıyla, on üç yıl sonra iyi eğilim bedene girip, kötü eğilimi çıkarıp atarak ona hükmetmek istediğinde, kötü eğilim şöyle der, “Siz hırsızsınız,” çünkü iyi eğilime İsrail denir. Öyle anlaşılıyor ki, uluslar onlara ait olan bedeni geri almak istediklerinden, aralarında tartışırlar, “Yaradan tüm bedenleri bize verdi ve on üç sene sonra siz İsrailliler, yani iyi eğilim bizi bu bedenden çıkarmak istiyor.”

Tora’nın “Başlangıçta” sözüyle başlamasının cevabı budur, çünkü İsrail’e Reşit (başlangıç) denir. Bu demektir ki, Yaradan dünyayı sadece İsrail için yarattı, ulusların bedene hükmetmesine izin vermesi, sadece ona seçim şansı vermek ve utanç olmadan O’nun bereketinin haz alabilmelerini sağlamak içindi.

Bu RAŞİ’nin dediği şeyin anlamıdır “ve kimden memnunsa ona verdi,” yani İsrail’e. Bu niyetin başlangıcıdır, İsrail halkına bedenin tam hâkimiyetini vermek. Bu, “Arzusu üzerine bedeni onlara verdi,” sözünün anlamıdır, yani başlangıçta kötü eğilime vermesi Arzusu nedeniyle idi böylece İsrail halkının seçim için yeri olacaktı. “…ve Arzusuyla bunu onlardan aldı,” yani tüm bunlar tek arzuya göredir ve Yaradan düşüncesini değiştirmez. Bu nedenle başlangıçta O, uluslara güç verdi ve sonra pişman olup bunu İsrail’e verdi denilemez. Daha ziyade tüm bunlar tek arzuya göredir, yani tek düşünce ve niyet. RAŞİ’nin doğruluğu buradadır, “Arzusu üzerine onlara verdi ve Arzusu üzerine O, geri aldı.”

Öyle anlaşılıyor ki, seçim şansı olması için O, yönetimi önce kötü eğilime verdi. Bu sebeple dünya gizliliktedir, çünkü yüzün gizliliği seçim için yer bırakır.

Ayrıca bilinir ki, ay Şehina’ya (Kutsallık) işaret eder, yani inanca ve kişi daima inancı yenilemelidir. Başlangıcında ay, mutlak Katnut’tadır (küçüklük), yani gizlilik içindedir, Musa’yı şaşırtan budur. Sonra Yaradan ona der ki, “Bunu gör ve kutsa,” en yüce kutsallık kişinin kendini en büyük gizlilik sırasında bile kutsayabildiği zamandır ve sonra Mısır’dan çıkışla ödüllendirilir.

Dostuma en iyi dileklerimle,

Baruh Şalom HaLevi Aşlag