MEKTUP - 46

25 Ocak, 1959 Tel_Aviv

Gemara, Roş Haşanah (yılın başlangıcı) ile ilgili şöyle der; “Şevat’ın (Ocak-Şubat) ilk günü olmasının sebebi nedir? Rabbi Elazar der ki, ‘yılın en yağmurlu zamanı olduğu için.’ RASHI bunu şöyle yorumlar, “Yağmur zamanıdır, ağaçlardan reçine akar ve bundan sonra meyveler olgunlaşır.” Gemara’da şöyle yazar, “Bir Nisan gününde dışarı çıkan kişi çiçek açan ağaçları görür ve der ki, ‘Dünyasını hiçbir şeyden mahrum etmeyene ve içinde insanları mutlu eden iyi ağaçlar ve iyi varlıklar yaratana şükürler olsun.’”

Anlamalıyız, 1) “O; Dünyasını mahrum etmez,” ne demek? Hiçbir şeyin eksik olmadığının kanıtı kişinin ağaçların çiçek açtığını görmesi midir? 2) “İçinde iyi varlıklar yarattı,” nedir? Yaratılışın iyi olduğunun kanıtı nedir? 3) İnsan ve ağaç arasındaki bağ nedir? 4) Neden yağmurun çok olması Roş Hashanah’ın işaretidir?

Bilinir ki Roş Haşanah yargı zamanıdır, dünyanın iyiliğe ya da kötülüğe mahkûm edildiği zamandır. Roş (baş), “kök” demektir ve dallar kökten doğar. Dallar daima kökün özüne göre büyür. Bu nedenle incirin kökü hurma dalları vermez. İnsan başlangıçta kendisi için oluşturduğu köke göre yaşam sürecine devam eder. Ayrıca yılın başlangıcında kişinin yargılanması kişi kendini yargılıyor demektir, o hem davalı hem davacı hem de şahittir. Atalarımız şöyle der, “Aşağıda yargı vardır ama yukarıda yargı yoktur.”

Yağmurlara “canlılık” ve “haz” denir. İnsan ağacın meyvesinden haz alır. Çalışmanın temeli Tevet’in uzun kış akşamlarında yerine getirilir. Tişrey’den Tevet ayına kadar çok yağmur olur, yani kişi hali hazırda Tora ve çalışmasından (yağmurun yukarıdan gelip ağaçları ve meyveleri yıkaması yukarıdan gelen bereketi temsil eder) haz almıştır. Bu sırada kişi kendini, yılın geri kalanında Tora ve Mitzvot’a devam edip etmeyeceğini ya da tersine dünyasal meselelere odaklanmanın iyi olup olmayacağını yargılar.

Bununla RASHI’nin sözlerini yorumlayabiliriz, “Yağmur zamanıdır ve ağaçlardan reçine akar ve bundan sonra meyveler olgunlaşır.” Bu demektir ki çoğu gece Tora ve çalışmayla geçerse ve reçine ağaçlara dolarsa—ağaç insanı ima ettiğinden—ve şöyle yazıldığı gibi “Onun alevleri ateşin alevleri, Tanrı’nın alevleridir,” kalbinde bir ateşin yandığını görürse, bunu yıl boyunca yerine getirmeye karar verir. Bu “bu andan itibaren meyveler olgunlaşır,” sözünün anlamıdır. Bu sebeple kendini inceleyip Tora ve Mitzvot’a devam etmeyi değerli gördüğünden Şevat’ın on beşi yılın başlangıcıdır.

Şimdi yukarıda söylenenleri anlayabiliriz: İnsanlar ağaçlar gibi olduğundan “Bir Nisan günü dışarı çıkıp çiçek açan ağaçları gören,” yani ağaçlar güçlerini göstermeye başlayıp insan için meyve vermeyi istedi, bu “iyi ağaçların” anlamıdır. “İyi”, “veren” demektir, şöyle yazdığı gibi, “Kalbim iyi bir şeyle doluyor.” İyi olan şey şöyle yorumlanır, “Ben diyorum ki, ‘Çalışmam Kral için.’” Bu demektir ki, tüm çalışmasını Kral için yapmak istiyor ve bu kalbin arzularını doyurmayı değil, sadece ihsan etmeyi istemek olarak kabul edilir.

Dolayısıyla ağaçların meyve verdiğini gördüğünde kişi şöyle der, “içinde iyi varlıklar yaratılan,” çünkü dünyada verici olan iyi insanlar olmalıdır. Bu atalarımızın dediği gibidir, “Tüm dünya oğlum Hanina’nın erdemliği ile beslenir,” yani erdemliye şükürler olsun, çünkü ihsana bağlanan insanlar oldukça ağaçlar da meyve verir.

Bu, “Dünyasını hiçbir şeyden mahrum etmeyen,” sözünün anlamıdır. Bu demektir ki, doğamız gereği içimizde doğru nitelikler olmasa da Yaradan bize O’nun bizim için hazırladığı tüm haz ve memnuniyeti alacağımız Tora ve Mitzvot’u verdi.

Mektubumu şu sözlerle bitiriyorum: “Dileyelim, Yaradan çok yakında tam kurtuluşla ödüllendirilmemize yardım etsin. Amin.”

Dostun,

Baruh Şalom HaLevi Aşlag